E-2 Yatırımcı Vizesi Nedir? Şartları, Yatırım Tutarı ve Başvuru Süreci

E-2 vizesi nedir? Kısaca: Türkiye ile ABD arasındaki 18 Mayıs 1990 tarihli Ticaret ve Seyahat Anlaşması’na dayanan, ABD’de esaslı bir ticari yatırım yapan ve bu yatırımı bizzat yöneten Türk vatandaşlarına verilen bir göçmen olmayan (non-immigrant) vizedir. E-2 bir “yatırım garantisi” değildir — her başvuru ABD Dışişleri Bakanlığı memuru tarafından ayrı ayrı, kendi koşulları içinde değerlendirilir ve nihai karar her zaman memurun takdirindedir. Bu rehberde E-2 yatırımcı vizesinin şartlarını, gerçek yatırım tutarını (yasal asgari ile piyasa pratiği arasındaki farkı), gerekli belgeleri, başvuru sürecini, ücretini, süresini ve aile haklarını travel.state.gov ve uscis.gov kaynaklı, güncel bilgilerle anlatıyoruz.

E-2 Yatırımcı Vizesi Nedir?

E-2 vizesi, ABD ile ticaret ve seyahat anlaşması bulunan bir ülkenin vatandaşına, bu ülkeden ABD’ye yaptığı esaslı bir sermaye yatırımını geliştirmek ve yönetmek amacıyla verilir. Türkiye, bu anlaşmayı 18 Mayıs 1990‘da imzalayarak E-2 kapsamına girdi (E-1 ticaret vizesi için anlaşma tarihi farklıdır, 15 Şubat 1933).

E-2, göçmen olmayan bir vize kategorisidir — yani başvuru sahibinin ABD’de kalıcı yerleşme niyeti taşımadığını, yatırımını yönetmek için geçici olarak bulunacağını göstermesi gerekir. Bu nokta önemlidir: E-2, bir işletme kurmak veya yönetmek isteyen yatırımcılar için pratik bir yol sunar, ama EB-5 gibi doğrudan Green Card’a bağlı bir yatırımcı göçmen vizesi değildir (bu farkı aşağıda “Green Card’a geçiş” bölümünde ayrıca açıklıyoruz).

E-2 vizesi sahibi, ABD’de yalnızca yatırım yaptığı ve yönettiği işletmede çalışabilir — başka bir işverende çalışmak veya işletme dışında gelir getirici bir faaliyette bulunmak bu vize statüsünün kapsamı dışındadır.

E-2 Vizesi İçin Kimler Başvurabilir?

E-2 vizesine başvurabilmek için iki temel koşul aranır:

1. Anlaşma ülkesi vatandaşlığı. Başvuru sahibinin Türk vatandaşı olması (yalnızca Türk pasaportu değil, gerçek vatandaşlık bağı) gerekir. İkamet izni veya farklı bir ülkede oturum hakkı yeterli değildir.
2. Yatırımın en az %50’sinin anlaşma ülkesi vatandaşlarına ait olması ve başvuru sahibinin işletme üzerinde gerçek bir kontrolü olması. Bu kontrol, çoğunluk hissesi (%50 ve üzeri sahiplik) ile sağlanabileceği gibi, azınlık hissesi + işletmeyi fiilen yöneten bir pozisyon (yönetici/müdür yetkisi) ile de sağlanabilir.

E-2 vizesi yalnızca yatırımı bizzat yapan kişiye değil, aynı şirketin kilit yönetici veya denetleyici personeline ya da işletme için vazgeçilmez özel uzmanlığa sahip çalışanlarına da açıktır — ama bu kişilerin de aynı anlaşma ülkesi vatandaşı olması şarttır. Örneğin bir Türk vatandaşının %100 hissedarı olduğu ABD’deki bir şirkette, şirketi fiilen yöneten başka bir Türk vatandaşı çalışan da (uygun pozisyon ve nitelikte olmak kaydıyla) E-2 kapsamında başvurabilir.

Bir işletmenin ortaklık yapısı karışıksa (örneğin yatırımcılardan biri Türk, biri ABD vatandaşı değilse) her ortağın vatandaşlığı ve şirketteki payı ayrı ayrı incelenir; anlaşma ülkesi vatandaşlarının toplam payı en az %50 olmalıdır.

E-2 Vizesi Şartları Nelerdir?

E-2 başvurusunun kabul edilebilmesi için aşağıdaki koşulların birlikte karşılanması gerekir:

• Esaslı (substantial) bir yatırım yapılmış olmalı. Yatırımın büyüklüğü işletmenin toplam değerine oranlı değerlendirilir — bu oranı aşağıdaki bölümde detaylı anlatıyoruz.
• Yatırılan sermaye risk altında olmalı. Para, geri dönüşü garanti edilmeyen, ticari riske gerçekten maruz kalan bir yatırıma yönlendirilmiş olmalıdır — banka hesabında bekleyen veya sadece “yatırılacağı taahhüt edilen” bir tutar yeterli değildir; sermayenin işletmeye fiilen ve geri döndürülemez şekilde aktarılmış (irrevocably committed) olması aranır.
• Yatırımın kaynağı yasal olmalı. Fonların nereden geldiği (satış, miras, birikmiş gelir, kredi vb.) belgelerle gösterilmelidir.
• İşletme gerçek, faal bir ticari girişim olmalı. Spekülatif veya atıl (pasif) bir yatırım — örneğin sadece gelecekte değerlenmesi beklenen boş bir arsa veya kullanılmayan bir hisse senedi portföyü — E-2 kapsamına girmez. İşletmenin mal veya hizmet üretip satan, gerçek bir ticari faaliyet yürütmesi gerekir.
• Başvuru sahibi işletmeyi geliştirme ve yönetme niyetinde olmalı. Yatırım yapıp işletmeyi başka birine bırakmak, E-2’nin amacına uymaz — vize, yatırımcının bizzat işin başında olmasını öngörür.
• Başvuru sahibi, vize süresi dolduğunda ABD’den ayrılma niyetinde olduğunu göstermeli (non-immigrant intent). Bu şart, E-2’nin neden doğrudan bir Green Card yolu olmadığını da açıklar (aşağıda ayrı bir bölümde ele alıyoruz).

E-2 Vizesi İçin Ne Kadar Yatırım Gerekir?

Bu, E-2 hakkında en çok karıştırılan konudur — çünkü yasal bir asgari yatırım tutarı yoktur. ABD göçmenlik mevzuatı (8 CFR 214.2(e)(12)), belirli bir dolar rakamı yerine “esaslılık” (substantiality) testi tanımlar: yatırım tutarı, işletmenin toplam değerine orantılı olmalıdır. Bu, “ters orantılı ölçek” (inverted sliding scale) olarak bilinen bir mantıkla işler — işletme ne kadar küçükse, yatırımın işletme değerine oranı o kadar yüksek olmalıdır. Örneğin toplam değeri düşük küçük bir işletmede yatırımın neredeyse tamamını oluşturması beklenirken, milyon dolarlık büyük bir işletmede daha düşük bir yüzdelik pay da esaslı sayılabilir.

Piyasada sık atıfta bulunulan 80.000-100.000 USD bandı, resmi/yasal bir asgari değildir — bu, göçmenlik danışmanlığı yapan üçüncü taraf kaynakların uygulamada gözlemlediği, tipik küçük ve orta ölçekli E-2 başvurularında sık görülen bir aralıktır. Gerçek rakam; işletmenin sektörü, kira/ekipman/personel maliyetleri ve iş planındaki büyüme projeksiyonuna göre büyük ölçüde değişir. Bazı hizmet sektörü işletmeleri (danışmanlık, yazılım gibi düşük sabit maliyetli girişimler) daha düşük tutarlarla da esaslılık testini geçebilirken, üretim veya perakende gibi yüksek sabit maliyetli sektörlerde gereken tutar çok daha yükseğe çıkabilir.

Pratik sonuç: “Ne kadar yatırım yapmam yeterli?” sorusunun tek bir doğru cevabı yoktur — cevap, hazırlanan iş planı ve işletmenin gerçek maliyet yapısıyla birlikte değerlendirilir. Yatırım tutarınızın yeterli olup olmadığını netleştirmek isteyen başvuru sahipleri, iş planlarını somut rakamlarla (kira sözleşmesi, ekipman faturası, kuruluş masrafları vb.) desteklemelidir.

“Marjinal Olmayan İşletme” Şartı Ne Demek?

E-2 başvurusunda sık atlanan ama kritik bir şart daha var: işletmenin “marjinal olmama” (not marginal) testini geçmesi. ABD göçmenlik mevzuatına göre (8 CFR 214.2(e)(15)), bir işletmenin yalnızca yatırımcıya ve ailesine asgari bir geçim sağlaması yeterli değildir — işletmenin, kuruluşundan itibaren en geç 5 yıl içinde, yatırımcı ve ailesinin asgari geçim düzeyinin üzerinde bir gelir üretme kapasitesine sahip olması beklenir. Ayrıca işletmenin zaman içinde ABD ekonomisine (örneğin yerel istihdam yaratarak) katkı sağlama potansiyeli de değerlendirmenin bir parçasıdır.

Bu, işletmenin ilk yıldan itibaren kâr etmesi gerektiği anlamına gelmez — önemli olan, iş planında somut bir büyüme ve gelir projeksiyonu bulunması, bu projeksiyonun gerçekçi varsayımlara dayanmasıdır. Örneğin tek kişilik, büyüme planı olmayan ve sadece yatırımcının kendi geçimini sağlayacak kadar gelir hedefleyen bir işletme, “marjinal” olarak değerlendirilme riski taşır. Bu nedenle E-2 başvurularında iş planı; personel alım projeksiyonu, gelir tahminleri ve büyüme stratejisi gibi unsurları içerecek şekilde hazırlanmalıdır.

E-2 Vizesi İçin Gerekli Belgeler

E-2 başvurusunda tipik olarak istenen belgeler şunlardır:

• Geçerli pasaport (vize süresini kapsayacak geçerlilikte)
• DS-160 çevrimiçi başvuru formu onay sayfası
• DS-156E (Treaty Trader/Investor Application) formu — E kategorisine özgü ek form
• Fotoğraf (ABD vize fotoğraf standartlarına uygun)
• İş planı — işletmenin faaliyet alanı, büyüme projeksiyonu, istihdam planı ve gelir tahminlerini içeren, mümkün olduğunca somut rakamlara dayanan bir belge
• Yatırımın kaynağını ve yasallığını gösteren belgeler — banka dekontları, satış sözleşmeleri, miras belgeleri, kredi sözleşmeleri gibi fonun nereden geldiğini kanıtlayan evraklar
• Yatırımın işletmeye fiilen aktarıldığını gösteren belgeler — para transferi dekontları, şirket hesap ekstreleri, kuruluş/kira/ekipman faturaları
• İşletmenin sahiplik yapısını gösteren belgeler — şirket kuruluş belgeleri (Articles of Incorporation/Organization), hisse senedi/ortaklık belgeleri, %50 anlaşma-ülkesi sahipliğini kanıtlayan ortaklık kayıtları
• İşletmenin gerçek ve faal olduğunu gösteren destekleyici belgeler (kira sözleşmesi, web sitesi, faaliyet ruhsatı, mevcut müşteri/tedarikçi sözleşmeleri varsa bunlar)
• Başvuru sahibinin işletmedeki rolünü ve niteliğini gösteren özgeçmiş/CV

Belge listesi başvuru sahibinin durumuna (yeni kurulan işletme, mevcut bir işletmenin satın alınması, ortaklık yapısı vb.) göre değişebilir; bu nedenle randevu öncesinde konsolosluğun güncel belge listesini de kontrol etmek gerekir.

E-2 Vizesi Başvuru Süreci — Adım Adım

E-2 başvuru süreci genel hatlarıyla şöyle işler:

1. Yatırımı gerçekleştirin ve iş planını hazırlayın. Başvurudan önce yatırımın fiilen yapılmış (fonların işletmeye aktarılmış) olması gerekir — sadece niyet beyanı yeterli değildir.
2. DS-160 formunu doldurun. E kategorisi için DS-160’a ek olarak DS-156E formu da doldurulur.
3. Başvuru ücretini ödeyin. E kategorisi (E-1/E-2) vize başvuru ücreti 315 USD‘dir — bu ücret, standart turist/iş (B1/B2) vizesinden farklı ve daha yüksektir. Diğer vize kategorilerinin ücretleriyle karşılaştırmak isterseniz Amerika vize ücretleri sayfamıza bakabilirsiniz.
4. Randevu alın. Ödeme onaylandıktan sonra Ankara Büyükelçiliği veya İstanbul Başkonsolosluğu için mülakat randevusu alınır. Randevu sisteminin genel işleyişi (hesap oluşturma, tarih seçme, sık yapılan hatalar) için Amerika vize randevusu rehberimize bakabilirsiniz.
5. Belgeleri eksiksiz hazırlayın. İş planı, yatırım kaynağı belgeleri ve şirket evraklarının mülakattan önce tam ve tutarlı olması, sürecin en çok zaman alan kısmıdır.
6. Mülakata katılın. Konsolosluk memuru; yatırımın kaynağını, işletmenin gerçekliğini, esaslılık ve marjinal-olmama testlerini, başvuru sahibinin işletmedeki rolünü ve ABD’den ayrılma niyetini mülakatta değerlendirir.
7. Sonucu bekleyin. Onay durumunda vize, pasaporta işlenir; ek idari işlem (administrative processing) gerektiren dosyalarda süreç uzayabilir.

Bu süreçte özellikle iş planının ve yatırım kaynağı belgelerinin tutarlılığı, mülakatın seyrini doğrudan etkiler — eksik veya birbiriyle çelişen belgeler, ek inceleme veya ret riskini artırır.

E-2 Vizesi Süresi ve Yenileme

E-2 vizesinin süresi, başvuru sahibinin vatandaşı olduğu ülkeye göre değişir (bu, “karşılıklılık [reciprocity]” ilkesine dayanır). Türk vatandaşları için E-2 vizesi 60 ay (5 yıl) geçerlidir, çok girişlidir ve ek bir karşılıklılık ücreti alınmaz.

Ancak vize geçerlilik süresi ile ABD’de kalabileceğiniz süre aynı şey değildir. Her ABD girişinde gümrük ve sınır koruma memuru (CBP), pasaportunuza I-94 kaydıyla bir kalış süresi işler — bu süre azami 2 yıldır. İşletmeniz E-2 şartlarını karşılamaya devam ettiği sürece bu 2 yıllık kalış süresi, ABD içinden sınırsız sayıda 2’şer yıllık artışlarla uzatılabilir. Alternatif olarak, ABD’den ayrılıp yeniden giriş yaptığınızda da otomatik olarak yeni bir 2 yıllık kalış süresi başlar.

Yenileme için pratikte iki senaryo söz konusudur: vizenin kendisi (5 yıllık geçerlilik süresi) dolduğunda konsolosluk nezdinde yeniden başvuru yapılır; kalış süresi (I-94, 2 yıllık) dolduğunda ise ABD içinden USCIS’e statü uzatma başvurusu yapılabilir. Her iki durumda da işletmenin hâlâ faal olduğu, esaslılık ve marjinal-olmama şartlarını hâlâ karşıladığı yeniden kanıtlanmalıdır — yani E-2 yenilemesi, “otomatik devam eden” bir statü değil, her seferinde yeniden değerlendirilen bir süreçtir.

E-2 Vizesi ile Aile Hakları

E-2 statüsünün aile üyelerine tanıdığı haklar şöyledir:

• Eş: E-2 yatırımcının eşi de E-2 bağımlı statüsünde ABD’ye girebilir ve statüsüne bağlı olarak (incident to status) otomatik çalışma iznine sahiptir — ayrıca ayrı bir çalışma izni belgesi (EAD) başvurusuna gerek kalmadan çalışabilir. Bu, güncel USCIS uygulamasının bir sonucudur ve E-2 vizesinin aile için pratik avantajlarından biridir.
• Çocuklar: 21 yaşından küçük, evli olmayan çocuklar da E-2 bağımlı statüsünde ABD’de kalabilir ve eğitim görebilir; ancak çocukların ABD’de çalışma hakkı yoktur.

Bu haklar, işletmenin ve yatırımcının E-2 şartlarını karşılamaya devam etmesine bağlıdır — yatırımcının statüsü sona erdiğinde eş ve çocukların bağımlı statüsü de sona erer.

E-2 Vizesinden Green Card’a Geçiş Mümkün mü?

Dürüst cevap: E-2 vizesinden ABD’de kalıcı oturma iznine (Green Card) doğrudan bir geçiş yoktur. E-2, tanımı gereği göçmen olmayan bir vizedir ve başvuru sahibinin ABD’de kalıcı yerleşme niyeti taşımadığını göstermesini şart koşar (non-immigrant intent). Bu nedenle E-2 statüsündeyken bir Green Card başvurusu başlatmak, mevcut E-2 statüsünün ve gelecekteki yenilemelerin sorgulanmasına yol açabilir — çünkü bu, “ABD’den geçici olarak ayrılma niyeti” beyanıyla çelişen bir sinyal olarak değerlendirilebilir.

ABD’de yatırım yoluyla kalıcı oturma hakkı isteyen kişiler için asıl yol, EB-5 Yatırımcı Göçmen Vizesidir — ama EB-5’in yatırım eşiği, gereken belgeler ve süreç E-2’den tamamen farklıdır (EB-5, doğrudan Green Card’a bağlı, çok daha yüksek yatırım tutarları gerektiren ayrı bir kategoridir). E-2 ve EB-5’i karıştırmamak, beklenti yönetimi açısından önemlidir: E-2 iş kurmak/yönetmek için pratik, tekrar yenilenebilir bir çalışma statüsü sunarken, kalıcı yerleşim hedefleyenler için ayrı bir yol izlenmesi gerekir.

E-1 ile E-2 Arasındaki Fark

E-1 (Treaty Trader) ve E-2 (Treaty Investor), aynı anlaşma temeline dayanan ama farklı kriterlere sahip iki ayrı kategoridir:

• E-1, ABD ile anlaşma ülkesi arasında esaslı ticaret (mal, hizmet veya teknoloji alışverişi) yürüten kişilere yöneliktir — odak noktası bir yatırım değil, sürmekte olan ticari faaliyettir. Türkiye’nin E-1 anlaşma tarihi 15 Şubat 1933’tür.
• E-2, yukarıda anlattığımız gibi, ABD’de sermaye yatırımı yapıp bu yatırımı yöneten kişilere yöneliktir. Türkiye’nin E-2 anlaşma tarihi 18 Mayıs 1990’dır.

Pratikte bir işletme sahibi hem ticaret hem yatırım unsuru taşıyan bir modelle çalışıyorsa, hangi kategorinin daha uygun olduğu somut faaliyet yapısına göre belirlenir. E-1/E-2 dışındaki diğer çalışma vizesi kategorileri (H-1B, L-1 gibi) için Amerika çalışma vizesi rehberimize bakabilirsiniz — bu kategorilerin E-2 ile karşılaştırmalı detaylı incelemesini ayrı bir yazıda ele alacağız.

Sık Sorulan Sorular

E-2 vizesi için minimum yatırım tutarı nedir?

ABD göçmenlik mevzuatında E-2 vizesi için sabit, yasal bir asgari yatırım tutarı yoktur. Yatırımın “esaslı” sayılması için işletmenin toplam değerine oranlı olması gerekir — küçük işletmelerde bu oran daha yüksek olmalıdır. Piyasada sık atıfta bulunulan 80.000-100.000 USD bandı resmi bir asgari değil, uygulamada sık görülen bir aralıktır; gerçek gereken tutar iş planına ve sektöre göre değişir.

E-2 vizesi ile Amerika’da kaç yıl kalınabilir?

Türk vatandaşları için E-2 vizesinin kendisi 60 ay (5 yıl) geçerlidir ve çok girişlidir. Ancak her ABD girişinde gümrük memurunun verdiği kalış süresi (I-94) azami 2 yıldır; işletme E-2 şartlarını karşılamaya devam ettiği sürece bu süre sınırsız sayıda 2 yıllık artışlarla uzatılabilir.

E-2 vizesi başvuru ücreti ne kadar?

E kategorisi (E-1/E-2) vize başvuru ücreti 315 USD’dir. Bu ücret, 30 Mayıs 2026’daki zamla 205 USD’den yükseltildi ve standart turist/iş (B1/B2) vizesi ücretinden farklıdır.

E-2 vizesi ile Green Card alınabilir mi?

Hayır, E-2 vizesinden ABD’de kalıcı oturma iznine (Green Card) doğrudan bir geçiş yoktur. E-2, göçmen olmayan bir vize kategorisidir ve ABD’den geçici ayrılma niyeti şart koşar. Kalıcı yerleşim hedefleyen yatırımcılar için ayrı bir kategori olan EB-5 Yatırımcı Göçmen Vizesi değerlendirilmelidir.

E-2 vizesi ile eşim Amerika’da çalışabilir mi?

Evet. E-2 yatırımcının eşi, E-2 statüsüne bağlı olarak (incident to status) otomatik çalışma iznine sahiptir ve ayrı bir çalışma izni belgesi (EAD) başvurusuna gerek kalmadan çalışabilir. 21 yaşından küçük, evli olmayan çocuklar ise ABD’de eğitim görebilir ama çalışamaz.

E-1 vizesi ile E-2 vizesi arasındaki fark nedir?

E-1 (Treaty Trader), ABD ile anlaşma ülkesi arasında esaslı ticaret yürüten kişiler içindir; odak noktası sermaye yatırımı değil, sürmekte olan ticari faaliyettir. E-2 (Treaty Investor) ise ABD’de sermaye yatırımı yapıp bu yatırımı yöneten kişiler içindir. Türkiye’nin E-1 anlaşma tarihi 1933, E-2 anlaşma tarihi ise 1990’dır.

E-2 vizesi reddedilir mi?

E-2 vizesi de diğer tüm ABD vize kategorileri gibi konsolosluk memurunun takdirine bağlıdır ve reddedilebilir; en sık ret nedenleri yatırımın esaslılık veya marjinal-olmama testini karşılamaması, yatırım kaynağının yeterince belgelenmemesi veya ABD’den ayrılma niyetinin ikna edici gösterilememesidir. ABD Dışişleri Bakanlığı, E-2 kategorisine özgü resmi bir ret oranı istatistiği yayınlamamaktadır; bu nedenle net bir ret oranı rakamı vermek mümkün değildir.

Yatırımcı Vizesi Sürecinde Yanınızdayız

E-2 yatırımcı vizesi süreci; iş planı, yatırım kaynağı belgeleri ve şirket evraklarının birbiriyle tutarlı ve eksiksiz hazırlanmasını gerektirir — bu belgelerin mülakat öncesinde doğru şekilde bir araya getirilmesi, sürecin en çok zaman alan ve dikkat isteyen kısmıdır. Yatırımcı vizesi başvurunuzu hazırlarken destek almak isterseniz, kurumsal vize hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Unutmayın: nihai vize kararı her zaman ABD Dışişleri Bakanlığı memurunun takdirindedir; hiçbir danışmanlık hizmeti onay garantisi veremez.